WSA potwierdza – sposób ważenia ITD nielegalny Drukuj

Od wielu lat w sporach z ITD kancelaria CSK wskazuje na powyższe uchybienia proceduralne w zakresie realizowanych czynności ważenia pojazdów przez inspektorów. Wysuwane przez CSK argumenty odnośnie wątpliwej legalności dowodów uzyskanych z pomiarów nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej za pomocą wag przenośnych do pomiarów statycznych, w szczególności z uwagi na brak unormowania tego procesu kontroli drogowej, zostały w całości potwierdzone przez raport NIK (http://www.nik.gov.pl/plik/id,3647,vp,4644.pdf). Nieprawidłowości przy wykonywaniu wspomnianych czynności kontrolnych w końcu potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem VI SA/Wa 1004/13 stwierdził szereg nieprawidłowości wykonywanych czynności kontrolnych ITD. w zakresie ważenia pojazdów, uchylając decyzję WITD oraz GITD dotycząca ukarania przewoźnika. Konkluzja z poniżej cytowanego wyroku jest następująca:


1. ITD nie stosuje odchyłek określonych w instrukcji obsługi wagi SAW, tylko odchyłki określone w zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego; to powoduje że pomiar jest niewiarygodny, a wartości w ten sposób uzyskane nie mogą stanowić podstawy nałożenia kary pieniężnej;

2. Waga SAW nie jest przeznaczona do pomiaru nacisków osi wielokrotnej składającej się z więcej niż 3 osi składowych. To powoduje, że większość zestawów nienormatywnych nie może być skutecznie pomierzona tego typu wagami,

3. W świadectwie dopuszczenia typu dla wagi SAW 10C (tymi wagami w większości posługuje się ITD) nie przewiduje się pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu (tylko nacisk koła lub osi), zaś instrukcja nie przewiduje możliwość określania masy całkowitej poprzez sumowanie jednostkowych pomiarów każdego z kół. To powoduje, że wagi, w których posiadaniu jest ITD, nie nadają się do pomiaru rzeczywistej masy całkowitej.

Poniżej pełna treść istotnej części przywołanego wyżej wyroku – poleca się lekturę osobom, które zostały ukarane w wyniku pomiaru wagami SAW i szukają sposobu na skuteczne odwołanie się od decyzji o ukaraniu.

(…) Należy wskazać, że zasady użytkowania urządzeń określają ich producenci, co potem jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zarówno w świadectwach homologacji, certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji. Ze świadectwa homologacji nr D98-09-08 wynika, że waga SAW 10 C nieautomatyczna spełnia wymagania dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie żgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Jednakże z jej instrukcji użytkowania wynika, że służy jedynie dó pomiaru nacisków kół i osi w układzie dwóch połączonych wag - w odniesieniu do osi wielokrotnych składających się z maksymalnie 3 osi składowych. W ocenie Sądu, w swoich argumentach dotyczących możliwości użycia przedmiotowych wag do określenia nacisku osi wielokrotnej spornego zespołu pojazdów organ nie wykazał, że inne są zasady pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej dwiema wagami do pomiarów statycznych. W przypadku bowiem identyczności zasady przeprowadzenia ww. pomiaru wykluczone jest zastosowanie przedmiotowych wag przenośnych do pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej, skoro waga ta nie może być użyta do pomiaru masy całkowitej. Innymi słowy, organ nie wykazał również, że przedmiotowa waga nadaje się do pomiaru obciążenia w sytuacji 5 osi składowych.

W "Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych" wprowadzonej zarządzeniem Głównego Inspektora nr 3/2006 z dnia 7 lutego 20Ó6 r., polecono obniżenie wyników pomiarów, dokonywanych za pomocą wag przenośnych (typu SAW i LP), o 200 kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co miało poprawić wiarygodność tych pomiarów. W tej sytuacji należy uznać, że pomiar nacisku na osie przedmiotowego pojazdu dokonany w toku kontroli na drodze przy użyciu wag posiadających co prawda aktualne świadectwa legalizacji, jednak dokonanych niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń określonych w świadectwie legalizacji oraz niezgodnie z instrukcją producenta wag nie był wystarczający do uznania za prawidłowy i zgodny z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ odwoławczy powołuje się na informację producenta wag z dnia 18 listopada 2011 r. skierowaną do Warmińsko-Mazurskiego WITD w której producent wskazał, iż „wyznaczenie masy pojazdu za pomocą pary wag typu SAW 10C poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi przy spełnieniu wymagań homologacji wagi, jest technicznie możliwe z uwzględnieniem błędu wagi tabela 2.3".

Pomijając nawet, że przedmiotowego pisma nie ma w aktach nadesłanej sprawy, należy wskazać, że sama informacja od producenta nie może modyfikować parametrów technicznych urządzenia i jego przeznaczenia. Zdaniem Sądu, kompensowanie ograniczeń w zakresie stosowania urządzeń, które wynikają z treści świadectw homologacji i instrukcji ich użytkowania, poprzez wydawanie zarządzenia, w którym polecono obniżenie wyników pomiarów należy uznać za działanie wadliwe. Powyższe unormowania mają wyłącznie charakter wewnętrzny i nie mają statusu norm powszechnie obowiązujących. Wyjaśnienia, instrukcje lub pisma resortowe nie wydane na podstawie delegacji ustawowej nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć organów administracyjnych.

Tymczasem wartość pomiaru nacisków osi (oraz DMC) ustalonego w niniejszej sprawie, przy czym ta pierwsza przekłada się na wysokość kary pieniężnej, została stwierdzona nie tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia, ale również przy zastosowaniu współczynnika korygującego podanego w ww. zarządzeniu nr 3/2006.

W tym stanie rzeczy już tylko z tego powodu przedmiotowy pomiar nie może być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącą.