Kwestia opodatkowania podwyższonej diety za podróż służbową Drukuj

Na rynku doradczym pojawia się coraz więcej firm świadczących usługi polegające na "legalnej optymalizacji" kosztów zatrudnienia kierowców. Analiza witryn internetowych tych podmiotów pozwala na konkluzję, iż pomysły fundowane przedsiębiorcom nie tylko nie mają nic wspólnego z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi, ale także mogą w ostateczności doprowadzić do istotnych problemów z urzędami skarbowymi i ZUS, a także Państwową Inspekcją Pracy. Niestety przedsiębiorcy mamieni niewiarygodnymi oszczędnościami dają się skusić nietypowym rozwiązaniom jednak nie zwracają uwagi na fakt, iż "doradca finansowy" z tytułu eksperymentowania na cudzej firmie nie ponosi zwykle żadnej odpowiedzialności.  Z tytułu "ciekawych" porad prawnych polecam lekturę np. http://fmexpert.pl/plac-kierowcy-legalnie-i-miej-z-tego-korzysci/, gdzie autor sugeruje, że przedsiębiorca transportowy może ustalić dowolną wysokość diety z tytułu podróży służbowej i przez to w konsekwencji obniżyć wysokość realnego oZUSowanego wynagrodzenia. Czy rzeczywiście przedsiębiorca ma aż takie idealne warunki optymalizacji kosztów?

OPINIA PRAWNIKÓW SPFT:

Nierzadko można się spotkać ze stwierdzeniami, że diety wypłacane pracownikom przez przedsiębiorstwa transportowe, w związku ze zwiększonymi kosztami utrzymania w czasie podróży służbowej, są w całości zwolnione od podatku oraz nie podlegają obowiązkowi odprowadzania składek do ZUS. Zgodnie powyższym poglądem pracodawca mógłby legalnie obniżyć swoje obciążenia z tytułu podatku i składek poprzez ukształtowanie na odpowiednio wysokim poziomie diety należnej za podróż służbową. Otóż jak się okazuje, pogląd ten jest w całości błędny, ponieważ zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, diety i inne należności przysługujące pracownikowi z tytułu podróży służbowej podlegają zwolnieniu od podatku jedynie do wysokości określonej w przepisach ustanawiających warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Pracodawca spoza sfery budżetowej, zgodnie z art. 77(5) §3 kodeksu pracy ma oczywiście możliwość ustalenia wysokości diety wedle swego uznania (z zastrzeżeniem §4), jednak nie zwalnia go to z obowiązku podatkowego względem części świadczenia przekraczającej wysokość określoną w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 roku, w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. W związku z tym, gdy dieta za dobę podróży na obszarze kraju wynosić będzie u danego pracodawcy przykładowo 50zł, to kwota 30zł (zob. §7 rozporządzenia) zwolniona będzie od podatku, natomiast pozostałe 20zł podlegać będzie opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Prezentowane stanowisko znajduje swoje potwierdzenie także w interpretacjach wydanych przez Ministra Finansów. Zgodnie z interpretacją Ministra Finansów z dnia 3 grudnia 2012 roku (syng. DD3/033/96/ILG/12/PK-2154) niezależnie od formy, w jakiej pracodawca zapewnia pracownikom wyżywienie podczas podróży służbowej, ze zwolnienia korzysta tylko ta część otrzymanego świadczenia, która nie przekracza wysokości diety określonej w przepisach wydanych przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Nadwyżka kosztów wyżywienia ponad kwotę diety stanowi przychód pracownika ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu, od którego pracodawca jako płatnik, jest obowiązany pobrać zaliczkę na podatek na zasadach określonych w art. 32 w związku z art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podobne regulacje prawne obowiązują także w zakresie obowiązku wliczania kwoty diety do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Zgodnie z §2 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 roku, w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, do podstawy wymiaru składek nie wlicza się diet i innych należności z tytułu podróży służbowej pracownika, do wysokości określonej w przepisach ustanawiających warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza jego granicami.

Podsumowując stwierdzić należy, że w świetle obowiązującego stanu prawnego zwolnienie od podatku oraz składek do ZUS należności wypłacanych w związku z utrzymaniem pracownika podczas podróży służbowej jest ograniczone do wysokości świadczeń przysługujących pracownikom tzw. sfery budżetowej. Pozbawione sensu są, wobec tego, działania polegające na sztucznym zawyżaniu tego składnika wynagrodzenia, celem zmniejszenia obciążeń wynikających z obowiązku podatkowego oraz obowiązku odprowadzania składek do ZUS.